Foto:

' Spuiboulevard moet weer van de Dordtenaren worden'

door Frits Baarda

Dordrecht - De Spuiboulevard en omgeving is een onsamenhangend gebied. Bijna iedereen vindt het er onaangenaam. Daarom moet de plek er compleet anders gaan uitzien. De deelnemers aan de discussies van het Stadslab waren het er eerder dit jaar al roerend over eens. Het college van B en W nam veel van de aanbevelingen over. De gemeenteraad heeft het laatste woord en staat op 18 december voor een belangrijk besluit.

'De Spuiboulevard moet weer van de Dordtenaren worden,' licht de Dordtse architect Hendrik Jan Groeneweg toe. Als voorzitter van stichting De Stad ijvert hij voor een 'rigoureuze aanpak' van het gebied, zodat de 'samenhang en menselijke maat terugkeert'. Duurzaamheid en zorg voor het klimaat staan bij de ontwikkeling voorop.

Stichting De Stad is het Dordtse architectuurcentrum. Ze bracht op verzoek van de gemeente specialisten, ambtenaren, ondernemers, bewoners en andere betrokkenen bijeen. 'Een uniek initiatief', vindt Groeneweg. 'Kennis en kunde kwamen samen. Iedereen, ook de meeste Dordtse architecten, deden vrijwillig en onbetaald mee. Bewoners brachten met al hun ervaringen eigen deskundigheid mee.' Na een eerste verkennende Spuisafari gingen de zestig deelnemers met elkaar in gesprek, met als uitgangspunt: hoe kunnen we de Spuiboulevard plus omgeving meer samenhang geven en aangenamer maken om te wonen en te werken?

De deelnemers beschreven eerst de huidige situatie. Die is rommelig, constateerden ze. Gebouwen, straten en plantsoenen zijn niet op elkaar afgestemd. Het gebiedje tussen Beverwijcksplein en Spuiweg is een onaangenaam doolhof. Het Stadskantoor en het gebouw van de belastingdienst vergroten de nare sfeer. Bij het Papeterspad loopt het na een hoosbui direct onder, omdat het water geen kant op kan.

In verschillende groepen werd over oplossingen nagedacht. Na de vier avonden kwamen de deelnemers aan het Stadslab vrijwel eensgezind tot een ideaal toekomstbeeld voor het Spuikwartier, dat nu nog wezensvreemd ligt tussen de historische binnenstad en de negentiende-eeuwse schil.  In de nieuwe situatie voegen nieuwe woningen en kantoren zich op natuurlijke wijze in de bestaande bebouwing. Zo ontstaat een logisch, samenhangend geheel van gebouwen, straten en planstsoenen. Er komt eigentijdse architectuur, maar met behoud van de kenmerkende Dordtse identiteit. De auto is er 'te gast', de fietser en wandelaar krijgen voorrang. Duurzaamheid en zorg voor het klimaat staan voorop. Bomen, begroeide parkeergarages en daktuinen verlenen het huidige harde gezicht van het gebied zachte trekken.

'We willen het weefsel, de structuur, tussen binnenstad en Singel herstellen', legt Groeneweg uit. 'Niet alles hoeft weg. Uitgaande van bestaande bebouwing kun je iets nieuws toevoegen. Parkeergarages mogen voorlopig blijven, maar pak ze bijvoorbeeld met beplanting in. Een ondergrondse parkeergarage, waaraan eerst werd gedacht, is niet nodig. Ander voorbeeld: van het stadskantoor kun je een deel behouden. Het hoge, dwarse deel staat op palen, waar je onderdoor zou kunnen lopen. Eromheen kun je nieuwe woningen bouwen. Met dit overblijfsel uit de jaren zestig behoud je de identiteit.'

Het nieuwe stadskantoor, met de voorlopige naam Huis van de Stad, moet in het belastingkantoor komen. Leegstaande kantoren eromheen kunnen ook ambtelijke diensten huisvesten. Het Huis van de Stad moet niet alleen een verzameling van gebouwen worden, maar ook van functies. Het Huis kan onderdak bieden aan gemeentebestuur, ambtenaren, maar ook de bibliotheek en de VVV. 'Geen reusachtig, megalomaan gebouw, zoals de oorspronkelijke plannen van het gemeentebestuur lieten zien. De hoogte en omvang van het nieuwe stadskantoor moeten zich verhouden tot de relatief lage omgeving van de binnenstad. We waken voor barrièrevorming door te hoge gebouwen. Het zonlicht moet bovendien ook op de Spuiboulevard te ervaren zijn.'

Langs de Spuiboulevard komen veel meer woningen. Kantoren worden gesloopt. De architectuur zal ingetogen en van deze tijd zijn, niet tuttig of te veel naar de historie verwijzend. De hoogtes zullen variëren, van vier lagen tot acht woonlagen, in ieder geval nooit hoger dan de Grote Kerk. De onderkant van de bebouwing, de zogeheten plinten, krijgen extra aandacht. Niets wordt dichtgemaakt, er zijn geen bergingen, wel open gevels waarachter de mens zichtbaar wordt. 'Er is altijd beweging, levendigheid', zegt Groeneweg. 'Je ziet mensen komen en gaan. Geen dooie kantoorwijken meer!'.

Deelnemers van het Stadslabs bepleiten het gebruik van duurzame materialen. De Stad-voorzitter is daarover glashelder: 'Een toekomst zonder duurzaamheid is niet meer mogelijk. Samen met de zorg voor klimaat is dat de belangrijkste opgave voor dit gebied. Hevige regenval en hittestress vragen om een compleet andere aanpak.' Aardwarmte vervangt gas, zoals nu al in gang gezet. Op de daken van nieuwe woningen komen tuinen of zonnecellen. Water wordt boven of beneden opgevangen, zodat het niet meer in het riool verdwijnt. Tuinen, begroeide parkeergarages en nieuwe bomen maken de Spui-zone nog groener en een fijner gebied om te verblijven.

De gemeenteraad is nu aan zet. Daarna kan een plan voor het hele gebied worden gemaakt. Groeneweg kan het niet snel genoeg gaan. 'Veel ontwikkelaars maken nu zelf al plannen voor dit Spuikwartier, dat zoveel potentie heeft. Het beste is als we er gemeenschappelijk over nadenken, vanuit één gedachte. Deze mooie stad verdient het.'

Meer berichten




Shopbox