Jacob van Kleij (97). (foto: Nanda van Heteren)
Jacob van Kleij (97). (foto: Nanda van Heteren)

Dordtenaar van de week: Jacob van Kleij

Door: Nanda van Heteren

DORDRECHT - Jacob van Kleij (97) uit Dordrecht staat in het boek dat vakbond FNV heeft uitgebracht. Aanleiding is zijn tachtigjarig lidmaatschap. ,,Ik ben in 1938 lid geworden van de vakbond, alhoewel deze toen anders heette. Mijn lidmaatschap had ik te danken aan een collega. Iedereen die lid was van de vakbond kreeg van hen een vork en mes met hun naam erin gegraveerd, omdat ze zoveel jaar bestonden. Maakte je iemand anders lid, kreeg je nog zo'n setje bestek. Mijn collega heeft mij daarom lid gemaakt, zo kon zijn vrouw ook met precies hetzelfde bestek eten." In de ogen van Van Kleij is het noodzakelijk om lid te zijn van een vakbond.

,,Werknemers moeten als het ware samen een vuist kunnen maken, daarom vind ik het zo belangrijk om lid te zijn van een vakbond." Van Kleij heeft ruim veertig jaar bij dezelfde baas gewerkt, maar heeft meer werkervaring.

Hoewel de Dordtenaar tachtig jaar geleden lid is geworden van de vakbond FNV (afkorting voor Federatie Nederlandse Vakbeweging), heette de organisatie toen anders. FNV is de naam van de Nederlandse werknemersvereniging die in 1976 in ontstaan dankzij een fusie tussen de NVV (Nederlands Verbond van Vakverenigingen) en de Nederlands Katholiek Vakbond (NKV). ,,Maar hoe het toen precies heette, weet ik niet meer. Wel weet ik dat de twintig collega's met wie ik werkte, ook allemaal lid waren van deze bond."


Op zijn dertiende ging Van Kleij naar de Ambachtsschool waar hij drie jaar op gezeten heeft. ,,Bij een scheepswerf in Sliedrecht heb ik daarna een half jaar als nagelheter gewerkt. Zij bouwden bakken voor een baggermaatschappij." Na een half jaar stopte dit werk door de crisis en fietste Van Kleij als jongen van zeventien langs fabrieken om te vragen of zij nog werk voor hem hadden. ,,Toen ik aan de portier vroeg of zij een baan voor mij hadden, moest ik een formulier invullen. Een week later kreeg ik het verlossende bericht dat ik mocht komen werken voor twaalf cent per uur. Ten opzichte van mijn vorige baan was dat twee cent meer."


Van Kleij ging werken in de Meterfabriek in Dordrecht. ,,Het was een fabriek waar gas-, water- en elektriciteitsmeters werden gebouwd. Ik werkte daar als gereedschapsmaker en zorgde dus mede dat materiaal gemaakt kon worden om bijvoorbeeld stofzuigers te maken." Van zijn werkgever kreeg Van Kleij een kwartje per week extra. ,,In de middag was het anderhalf uur schafttijd. Doordat ik uit Bleskensgraaf kwam, kon ik natuurlijk niet binnen die tijd op de fiets heen, eten en weer terug. Daarom kreeg ik die 25 cent, zo kon ik elke werkdag bij het Leger Des Heils een kopje koffie drinken in de pauze. In totaal heb ik daar een paar jaar koffie gedronken en kwam ik daar ook leuke en gezellige mensen tegen, met name oudere mannen en vrouwen die verzorgd werden door het Leger des Heils. In die tijd aten mijn collega's thuis warm. Dat deed ik natuurlijk niet, maar ik kreeg als jonge knul twaalf sneden brood van huis mee van mijn moeder."


Voor en na de oorlog was Van Kleij actief in dit bedrijf. In 1942 werd Van Kleij te werk gesteld in een kogellagerfabriek in het Duitse Schweinfurt. ,,In de oorlog zijn er verschrikkelijke dingen gebeurd, het leed dat mensen is aangedaan is echt vreselijk. Ik mag van geluk spreken dat ik in deze kogellagerfabriek terecht ben gekomen, want hier werden we goed behandeld, was er voldoende te eten en deed ik praktisch hetzelfde werk als in Dordrecht."
Toen de oorlog voorbij was, ging Van Kleij weer werken in Dordrecht, en er ook wonen. ,,Mijn vrouw en ik hebben elkaar leren kennen in een dansgelegenheid. Wij hebben daarna twee jaar ingewoond en kregen toen via de fabriek het huis waar ik nu nog steeds woon."

,,Dordrecht van toen herinner ik mij nog goed. Nieuw-Krispijn is bijvoorbeeld na de oorlog gebouwd. Op de plek waar nu de algemene begraafplaats Essenhof is, was vroeger weiland. Je kon toen echt ver kijken. Ook heb ik gezien hoe het deel waar nu Sportboulevard Dordrecht staat, werd gebouwd."

Meer berichten